fbpx
ბრუქსიზმი | რატომ ვაკრაჭუნებთ კბილებს და როგორ ხდება მისი მართვა?

ბრუქსიზმი | რატომ ვაკრაჭუნებთ კბილებს და როგორ ხდება მისი მართვა?

დილით გაღვიძებისას ყბა დაძაბული გაქვთ?
გაწუხებთ საფეთქლის მიდამოში ტკივილი, კბილების მგრძნობელობა ან შენიშნეთ, რომ კბილები თანდათან ცვდება?

ეს ნიშნები შესაძლოა ბრუქსიზმთან იყოს დაკავშირებული.

რა არის ბრუქსიზმი?

ბრუქსიზმი არის კბილების უნებლიე დაჭერა ან კრაჭუნი.
ის შეიძლება გამოვლინდეს როგორც ძილის დროს, ისე დღის განმავლობაში.

ხშირ შემთხვევაში ადამიანი ვერც კი ამჩნევს, რომ კბილებს ძლიერად აჭერს. პრობლემაზე შეიძლება მიგვანიშნოს უკვე მისმა შედეგებმა:
კბილების ცვეთამ, კუნთების დაძაბულობამ ან ყბის მიდამოში დისკომფორტმა.

რა სიმპტომები ახასიათებს ბრუქსიზმს?

ბრუქსიზმის დროს შესაძლოა გამოვლინდეს:

  • კბილების ცვეთა, დაბზარვა ან დაზიანება
  • კბილების მომატებული მგრძნობელობა
  • დილით ყბის დაძაბულობა ან ტკივილი
  • საღეჭი კუნთების გადაძაბვა
  • თავის ან საფეთქლის მიდამოს ტკივილი
  • ყბა-სახსრის მიდამოში დისკომფორტი
  • ძილის დროს კბილების კრაჭუნი, რომელსაც ხშირად ოჯახის წევრი ამჩნევს
  • არსებული ბჟენების, გვირგვინებისა და სხვა კონსტრუქციების გადატვირთვა ან დაზიანება

მნიშვნელოვანია: ბრუქსიზმი ყველა ადამიანში ერთნაირად არ ვლინდება, ამიტომ მხოლოდ ერთი სიმპტომის არსებობა დიაგნოზის დასასმელად საკმარისი არ არის.

რატომ ვითარდება ბრუქსიზმი?

ბრუქსიზმს ერთი კონკრეტული მიზეზი ყოველთვის არ აქვს. მის განვითარებასა და გამწვავებაში შეიძლება მონაწილეობდეს რამდენიმე ფაქტორი, მათ შორის
სტრესი, ძილის დარღვევები, გარკვეული მედიკამენტები და სხვა ინდივიდუალური ფაქტორები.

სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ შედეგის მკურნალობა, არამედ პრობლემის სწორად შეფასებაც.

როგორ მკურნალობენ ბრუქსიზმს?

მკურნალობის მეთოდი დამოკიდებულია სიმპტომებზე, კბილების მდგომარეობასა და ბრუქსიზმის სიმძიმეზე.

სტომატოლოგიური მიდგომა

ერთ-ერთი გავრცელებული მეთოდია
ინდივიდუალური დამცავი კაპის გამოყენება.
კაპა განსაკუთრებით ღამის ბრუქსიზმის დროს იცავს კბილებს ერთმანეთთან ძლიერი კონტაქტისგან და ამცირებს მათი ცვეთისა და დაზიანების რისკს.

თუ ბრუქსიზმმა უკვე გამოიწვია კბილების მნიშვნელოვანი ცვეთა ან დაზიანება, შესაძლოა საჭირო გახდეს მათი
ფუნქციური და ესთეტიკური აღდგენაც.

გასათვალისწინებელია: კაპა ყოველთვის არ ნიშნავს თავად ბრუქსიზმის მიზეზის აღმოფხვრას. მისი ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია კბილების დაცვაა.

ბრუქსიზმი და ბოტულინოტოქსინის ინექციები

ზოგიერთ შემთხვევაში სტომატოლოგიურ მართვასთან ერთად შეიძლება განიხილებოდეს
ბოტულინოტოქსინის ინექციაც.

პრეპარატი შეჰყავთ კონკრეტულ საღეჭ კუნთებში, მაგალითად მასეტერში.
მისი მოქმედება დროებით ამცირებს კუნთის შეკუმშვის ძალას, რის შედეგადაც გარკვეულ პაციენტებში შეიძლება შემცირდეს
ძლიერი დაჭერით გამოწვეული კუნთოვანი ტკივილი და დაძაბულობა.

ეს განსაკუთრებით საინტერესოა მაშინ, როდესაც ბრუქსიზმს თან ახლავს
საღეჭი კუნთების მკვეთრი გადაძაბვა ან ჰიპერტროფია.

თუმცა ბოტულინოტოქსინი არ არის ყველა ტიპის ბრუქსიზმის უნივერსალური მკურნალობა და ის ავტომატურად არ ანაცვლებს სტომატოლოგიურ კაპას ან სხვა საჭირო მკურნალობას.

რატომ არის მნიშვნელოვანი კომბინირებული მიდგომა?

ბრუქსიზმის მართვა ხშირად ერთი პროცედურით არ შემოიფარგლება.

სტომატოლოგიური შეფასება საშუალებას გვაძლევს დავადგინოთ, რა გავლენა მოახდინა ძლიერმა დატვირთვამ
კბილებზე, ბჟენებზე, გვირგვინებსა და მთლიანად პირის ღრუს მდგომარეობაზე.

ხოლო შესაბამის შემთხვევებში ინექციური მეთოდის დამატებით შესაძლებელია
ზედმეტად აქტიური საღეჭი კუნთების დატვირთვის შემცირების განხილვაც.

სწორედ ამიტომ ეფექტური მართვის გეგმა შეიძლება აერთიანებდეს
სტომატოლოგიურ დიაგნოსტიკას, ინდივიდუალურ კაპას, დაზიანებული კბილების საჭიროებისამებრ აღდგენას და შესაბამისი ჩვენების შემთხვევაში ბოტულინოტოქსინის ინექციას.

როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?

თუ ხშირად იღვიძებთ დაძაბული ყბით, გაწუხებთ საღეჭი კუნთების ტკივილი, კბილები შესამჩნევად გაცვეთილია ან ეჭვი გაქვთ, რომ ძილის დროს კბილებს აკრაჭუნებთ,
უმჯობესია პრობლემა დროულად შეფასდეს.

ბრუქსიზმის მართვის მიზანი მხოლოდ დისკომფორტის შემცირება არ არის. მნიშვნელოვანია
კბილების დაცვა ზედმეტი დატვირთვისგან და უკვე არსებული დაზიანებების პროგრესირების პრევენცია.

დენტალ ლაინში შესაძლებელია პირის ღრუს მდგომარეობისა და ბრუქსიზმის ნიშნების შეფასება, რის შემდეგაც მკურნალობის გეგმა ინდივიდუალურად შეირჩევა.